?

Log in

No account? Create an account

Папярэдні запіс | Наступны запіс

26.11/9.12. Культ воўка і каровы. Зiмовы Юр'е. Не выганялi на пашу жывёлу аж да Вясенняга Юр'я, бо "Юр'я ўжо дае ваўкам свабоду".

9/26. Восеньскі (ці зімовы) Юр'я. Пра яго гаварылі, што ён «грудай гвоздзіць». Юр'я і Мікола святкуюцца і ўвесну і ўвосень з невялікім перапынкам адзін пасля другога. Гэтыя святыя разам пастаўлены і ў шматлікіх веснавых і восеньскіх прыказках: «Вясною Георгі, летам Мікалай — з кормам; увосень — з мостам, зімою — з гвоздам» або «Юрай масціць, а Мікола гваздзіць (грудзіць)». Перагукваўся восеньскі Юр'я (халодны) са сваім веснавым цёзкам (галодным) і ў народнай прыкмеце: «Колькі на асенняга Юр'я снегу, столькі на вясенняга — травы». Як і той, гэты Юр'я меў дачыненне да свойскай жывёлы і драпежнікаў, толькі рабіў зусім адваротнае: «Асенні Юрай адмыкае раты ваўкам, такім чынам, з гэтага дня крыважэрныя ваўкі пачынаюць хадзіць табунамі і нападаць на скаціну». У дзень зімовага Юр'я падстрыгаюць грывы і хвасты коням, а таксама аднімаюць ад кабыл жарабят-смактуноў і ставяць іх у асобныя хлявы да вясны.

9/26. Юр`е Зімовы (Юр`еў дзень, Ягорый). У царкоўным календары – Асвячэнне храма Велікапакутніка Георгія ў Кіеве.
На Юр`е зіма ўбіраецца ў поўную сілу. Юрый лічыўся апекуном не толькі свойскай, а і лясной жывёлы. Гаспадары аглядалі кароў, коней. Вядома гістарычная прыказка: "Вось табе, бабуля, і Юр`еў дзень".
Юры восеньскі, халодны, Юр'еў дзень. Юры Халодны.

Без дамаўлення працаваць, што на пустым полі хлеб збіраць.
У Юр'еў дзень хадзілі слухаць ваду ў студнях: калі ціха, не хвалюецца, зіма будзе цёплая, прычуюцца гукі - чакай моцных віхур і маразоў.
Ваўкі пачынаюць хадзіць за здабычай.
Да слова мацуйся, а даўшы слова трымайся.
Чакай Юр'ева дня, калі рак свісне.
Юры зімовы ахоўнік скаціны, уладар ваўкоў.
Юры з мостам, Мікола з цвіком.
Калі да Юр'ева дня бывае іней, то сяўба аўсоў у будучым годзе скончыцца да Юр'ева дня.
Калі мароз, то яшчэ мацнейшы будзе на Міколу (19 снежня) і зіма будзе суровай, калі адліга - узімку адлігі будуць часта.
Заракаўся мужык на Юр'еў дзень рупіцца пра баярскае дабро.
Да Юр'ева дня абіваюць дзверы лямцом ці рагожамі, канапацяць вокны і скляпы.
Дужы шэрагі Юр'евым днём. Мужык і баліць і сохне на Юр'еў дзень.
Мужык не тужыць, ведае, калі Юр’е.
На чыю долю пацягне поле, тое скажа Юр'еў дзень. Прыбіралася баба на Юр'еў дзень пагуляць з панскага двара.
Паклікаў дзяк мужыка судзіцца на Юр'еў дзень, а мужык быў такі.
Прыбірайся не спяшайся, а працаваць не лянуйся.
Прыбірайся ды агледзься, вяршы не спяшы, рабі не грашы.
З Юр'я мядзведзь у бярлозе дужа засынае, а ваўкі жмуцца да вясковага завуголля.
З Юрыя восеньскага да Юрыя вясновага.
Дамаўленне даражэй грошай. Дамова справе родны сястра.
Што ў ваўка ў зубах, то Юрай даў. Юры працы пачынае, Юры і канчае.
Юры халодны чынш збірае.
Вол вые ў жылля - да марозу.

У годзе два Юр'я: адзін халодны (9 снежня, другі галодны (6 траўня)
НЕ дарма існуе так шмат выказванняў пра звера. Ваўкі на Юр'я ходзяць поруч двароў, наравяць скаромінку ўхапіць. Люты воўк, аглядаецца і не падтуліўшы хвост сыходзіць у лес. І ведаюць дасведчаныя паляўнічыя: у сутычцы сам-насам кідаецца воўк на стрэльбу са смехам звярыным, лаўца валіць.
Са старажытнасці ідзе сцвярджэнне: некаторыя мужыкі хварэюць і сохнуць на Юр'еў дзень. Таму што які не прыклаў сваёй мужыцкай цвярдыні да жыцця, не стаяўшы сам-насам перад зверам рыскучым, перад ворагам чужадальнім, што не падужаў ні разу бурнай рачной плыні, які пайшоў убок ад заступніцтва свайго роду - пазбаўляецца выявы і падабенствы мужчынскага. У вачах навакольнага свету ён становіцца ўразлівым духам, слабее целам, няма ад яго карысці ў гаспадарцы.
Каб у такога, пра якога даўно казалі :"ні лой ні масла", характар мужыковы удыхнуць, даўно у печы растоплівалі ў кубцы ваўчыны тлушч, ставілі мужыка ў лазні пад дубовы венік, а потым расціралі яго прыгатаванымі зёлкамі. Ды збіралі на паляванне ці рыбную лоўлю. Дух звера, рыбы - гэта дух мужыцкай здабычы. Мужык - корань. Вось мянушка праўдзівага мужыка.
Калі на Юр'я зімовага выпадзе шмат снега, то на вясновага будзе трава. На Юр’я яшчэ "студні слухалі", каб пазнаць характар зімы.

Дзень Рамана Цудатворца

27 лістапада (9 снежня) - дзень вялебнага Рамана Цудатворца. Як відаць з падання пра святых, св. Раману народ моліцца ад безплодства і безчадзія.

Падставай гэтага веравання паслужыла тое, што гэты вялебны, валодаючы дарам цудадзейства, "толики божественныя сподобился благодати, яко многим человеком недуги уврачевавши, и многи жены неплодныя молитвою чада родити сотвори".
free counters

Счетчик посещений Counter.CO.KZ - бесплатный счетчик на любой вкус!