Галіна Арцёменка (galinaartemenko) wrote,
Галіна Арцёменка
galinaartemenko

Азімы.

Азімы.

Такое прозвішча хутчэй за ўсё адбылася ад слова азіміна (азімыя пасевы) і мае магічнае значэнне. Напамінаем, што беларусы гэта татэмны народ, які верыў у вельмі далёкія часы, што іх продкі адбыліся ці ад нейкай татэмнай жавой істоты ці яшчэ ад чаго-небудзь.

АЗІМІНА

Азімыя пасевы, іх усходы. Шырокія загоны зялёнай азіміны.

АЗІМЫ

Які сеецца ўвосень, які зімуе пад снегам. Азімая пшаніца.
http://www.rv-blr.com/slounik?alpha3=%D0%90%D0%97&alpha=%D0%90&page=3

Адразу пасля П. (28 жніўня н. ст.) пачыналася сяўба азіміны, пра што нагадвала прыказка: “Успенне – ці гатовае насенне?” Крыніца: http://rv-blr.com/dictonary?alpha=&authenticity_token=7ac738a48b166025e45f6b2c67b725bd415bc85e&page=1
Асвячалі «бараду» – апошні снапок, зернем якога пасля Прачыстай пачыналі засеўкі. Як вынікае з фальклорных матэрыялаў, засеўкі з'яўляліся вельмі важным этапам у земляробчым календары беларускага сялянства. Фалькларыстамі мінулага зафіксавана вялікая колькасць звычаяў, абрадаў і павер'яў, што датычаць гэтага моманту, ад якога ў многім залежаў будучы ўраджай.
Парада: Азімыя сей за тры дня да Ўнебаўзяцця і тры дня пасля Ўнебаўзяцця.

5 ВЕРАСНЯ ЛУПА БРУСНІЧНІК.

Дзень пакутніка Лупы, як і наогул першая дэкада верасня, прызнаваўся ўдалым для азімай сяўбы — тады, маўляў, «на Лупа будзе жыта купа». Павер'е магло нарадзіцца не толькі на падставе гукавога падабенства, але і па зрокавых асацыяцыях: «У дзень памяці святога Лупы нельга сеяць жыта, таму што на ўсёй ніве будуць «лупы» — жыта ўзыйдзе і вырасце плешынамі». Так, адзін і той жа вобраз у залежнасці ад мясцовай традыцыі надзяляўся супрацьлеглым стаўленнем да сялянскай працы ў гэты дзень.

7 ВЕРАСНЯ БАЎТРАМЕЙ

7/25. Баўтрамей (Варфаламей) – час сяўбы азімых. «Прыйшоў Баўтрамей – жыта на зіму сей» (Чачот, 1846; Кіркор, 1858; Федароўскі, 1935). У Расіі Варфаламея называлі Жытасеем.
Аўтар Алесь Лозка

8 ВЕРАСНЯ ДРУГАЯ ПРАЧЫСТАЯ

8/26. Другая Прачыстая (Меншая Прачыстая, Малая Прачыстая, Другі святок). У Заходняй Беларусі гаварылі: «Прыйшла Меншая Прачыста, канчай сеяць начыста» (БГК, 1926).
Палякі свята называюць Маці Божая Сеўная (Matka Boska Siewna), напярэдадні якога абавязкова селянін павінен зрабіць «засевак» (КЗ, 1978. С.

11 ВЕРАСНЯ КАЛІНАВІК

(Іван Калінавік, Ян, Галавасек, Іван Крываўнік, Галаварэз).
На Усходнім Палессі стараліся завяршыць сяўбу абавязкова за дзень, а вечарам дзяўчаты выходзілі віць вянкі, спявалі песні.

13 ВЕРАСНЯ КІПРЫЯН

13/31. Кіпрыян. Пачатак сяўбы ячменю (шосты ці сёмы тыдзень ад Іллі). У беларусаў Смаленшчыны мелася шмат прыкмет: «Сей ячмень, як загудзець сляпень»; «Сей ячмень, як каліна ў кругу»; «Ячмень сей на сёмым тыдні ад святога Іллі, у той дзень, калі на Усяедным тыдні была вея»; «Ячмень сей на шостым тыдні ад святога Іллі» (Дабравольскі, 1914).

Калі вясною лось зойдзе на азіміну пасвіцца, там улетку трэба чакаць добрага ўраджаю жыта.
На сяўбу з сабою бралі сякеру. Каб пасеяны хлеб урадзіўся такі вялікі, што яго давялося б сячы сякераю.
http://do.gendocs.ru/docs/index-13854.html?page=7
Subscribe

  • ПАДКОВА

    ПАДКОВА Жалезная дугападобная пласціна, якая прыбіваецца пад конскія капыты для засцярогі іх ад пашкоджання, а таксама для таго, каб…

  • ПАДПЕЧНIК

    У беларускай мiфалогii дух хаты, цесна звязаны з уяўленнямi аб продках i гаспадарчым (асабiстым) дабрабыце той цi iншай сям’i. Часцей за ўсё…

  • ПАДМЕНЫШ

    Падменыш - дзіця нячыстай сілы (эльфаў, русалак, лесуноў, чарцей і да т.п.), падкінуты замест выкрадзенага нованароджанага. Крыніца:…

  • Post a new comment

    Error

    Anonymous comments are disabled in this journal

    default userpic

    Your IP address will be recorded 

  • 0 comments